10 เครื่องมือช่างที่โรงงานอุตสาหกรรมต้องมี พร้อมวิธีใช้งานที่ถูกต้อง

FACTORIPRO · MAINTENANCE TOOLS

10 เครื่องมือช่าง พื้นฐานสำหรับงานโรงงาน

งานซ่อมบำรุงไม่ได้ต้องการแค่ “มีเครื่องมือครบ” แต่ต้อง เลือกเครื่องมือให้ตรงงาน ใช้อยู่ในพิกัด และรู้ข้อจำกัดของเครื่องมือแต่ละชนิด เพื่อให้งานมีประสิทธิภาพและลดความเสี่ยงระหว่างปฏิบัติงาน

TOOLS MAINTENANCE SAFETY FACTORY
10 เครื่องมือช่างสำหรับงานโรงงานอุตสาหกรรม
BEFORE YOU START ไม่มี Tool List เดียว ที่เหมาะกับทุกโรงงาน

เครื่องมือที่จำเป็นจริง ขึ้นอยู่กับประเภทเครื่องจักร งานซ่อมบำรุง ระบบไฟฟ้า สภาพแวดล้อม และความเสี่ยงของแต่ละพื้นที่

รายการต่อไปนี้จึงเป็น 10 เครื่องมือพื้นฐานที่พบได้บ่อย ในงานติดตั้งและซ่อมบำรุง ไม่ใช่ข้อกำหนดว่าโรงงานทุกแห่ง ต้องมีครบทั้ง 10 ชนิด

01 · TOOL LIST

10 เครื่องมือพื้นฐาน พร้อมหลักการใช้งาน

จุดสำคัญคือเลือก ชนิด ขนาด พิกัด และอุปกรณ์ประกอบ ให้เหมาะกับงานจริง ไม่ใช้เครื่องมือหนึ่งชนิดแทนอีกชนิดโดยไม่มีเหตุผลรองรับ

ประแจ Wrench 01
FASTENING TOOL

ประแจ WRENCH

การใช้งาน: ใช้ขันหรือคลาย Fastener เช่น Bolt และ Nut โดยมีหลายประเภท เช่น ประแจปากตาย ประแจแหวน ประแจบล็อก และประแจเลื่อน

ใช้อย่างไรให้ถูก?

เลือกชนิดและขนาดให้พอดีกับ Fastener เพื่อลดโอกาสหัวน็อตเสียหาย และหากงานกำหนดค่าแรงบิด ควรใช้ Torque Wrench ตาม Torque Specification แทนการกะด้วยแรงมือ

คีม Pliers 02
GRIP / CUT / FORM

คีม PLIERS

การใช้งาน: ใช้จับ ดัด บิด หรือตัด ตามประเภทของคีม เช่น Combination Pliers, Long-Nose Pliers และ Cutting Pliers

ใช้อย่างไรให้ถูก?

เลือกคีมให้ตรงกับงาน ไม่ใช้ปากคีมหรือคมตัด กับวัสดุที่เกินความสามารถของเครื่องมือ และงานไฟฟ้าต้องเลือกเครื่องมือ ที่มีพิกัดและฉนวนเหมาะกับงานนั้น

ไขควง Screwdriver 03
SCREWDRIVING

ไขควง SCREWDRIVER

การใช้งาน: ใช้ขันหรือคลายสกรู โดยหัวสกรูมีหลายระบบ ไม่ได้มีเพียงแฉกและแบน

ใช้อย่างไรให้ถูก?

เลือกรูปทรงและขนาด Bit ให้เข้ากับหัวสกรูอย่างถูกต้อง วางเครื่องมือให้ตรงแนว และหลีกเลี่ยงการใช้ไขควง เป็นสิ่ว งัด หรือตอก หากเครื่องมือไม่ได้ออกแบบมาสำหรับงานนั้น

เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ Vernier Caliper 04
MEASUREMENT

เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ VERNIER CALIPER

การใช้งาน: ใช้วัดขนาดภายนอก ขนาดภายใน และความลึก ตามความสามารถของ Caliper

ใช้อย่างไรให้ถูก?

ทำความสะอาดผิวสัมผัสและปากวัด ตรวจ Zero ก่อนวัด จัดแนวเครื่องมือให้ถูกต้อง และใช้แรงสัมผัสอย่างเหมาะสม จากนั้นอ่านค่าตามชนิดของเครื่องมือ และ Resolution ที่เครื่องรองรับ

มัลติมิเตอร์ Multimeter 05
ELECTRICAL TEST

มัลติมิเตอร์ MULTIMETER

การใช้งาน: ใช้วัดค่าทางไฟฟ้าตามฟังก์ชันของรุ่น เช่น Voltage, Resistance และ Current ในบางรูปแบบการต่อวัด

ใช้อย่างไรให้ถูก?

ตรวจ Meter, Test Leads, ช่องเสียบสาย และย่านวัดก่อนใช้งาน รวมถึงพิกัดแรงดันและ Measurement Category (CAT) ให้เหมาะกับจุดที่จะวัด ห้ามใช้เกิน Rating ของเครื่องมือ และการวัดวงจรที่มีพลังงาน ต้องใช้วิธีปฏิบัติงานที่เหมาะสม

เครื่องเชื่อมไฟฟ้า Welding Machine 06
HOT WORK

เครื่องเชื่อมไฟฟ้า WELDING MACHINE

การใช้งาน: ใช้สร้างแนวเชื่อมสำหรับประกอบ หรือซ่อมชิ้นงานโลหะ ตาม Welding Process ที่เลือกใช้

ใช้อย่างไรให้ถูก?

ตั้งค่าตามกระบวนการเชื่อม ชนิดและขนาดลวดหรือ Electrode วัสดุ รอยต่อ และข้อกำหนดของงาน พร้อมใช้ Welding Helmet, PPE และมาตรการ Hot Work ที่เหมาะสม

ค้อน Hammer 07
IMPACT TOOL

ค้อน HAMMER

การใช้งาน: ใช้สำหรับงานกระแทก ตอก หรือจัดตำแหน่งชิ้นงาน โดยต้องเลือกชนิดของหน้า Hammer ให้เหมาะกับพื้นผิวและงาน

ใช้อย่างไรให้ถูก?

ตรวจด้ามและหัวค้อนก่อนใช้ เลือกน้ำหนักและชนิดให้เหมาะสม และระวังเศษวัสดุหรือชิ้นส่วนกระเด็น โดยเฉพาะการกระแทกโลหะแข็ง

เลื่อยไฟฟ้า Electric Saw 08
POWER CUTTING TOOL

เลื่อยไฟฟ้า ELECTRIC SAW

การใช้งาน: ใช้ตัดวัสดุตามประเภทของเครื่อง ใบตัด และข้อกำหนดของผู้ผลิต เช่น โลหะ ไม้ หรือพลาสติก

ใช้อย่างไรให้ถูก?

เลือกใบให้ตรงวัสดุและเครื่อง ตรวจใบ Guard และสภาพเครื่อง ยึดชิ้นงานให้มั่นคง และให้มืออยู่ห่างจากแนวตัด รวมถึงควบคุมความเสี่ยงจากเศษวัสดุ และ Kickback ตามชนิดเครื่อง

เครื่องเจียรไฟฟ้า Angle Grinder 09
GRINDING / CUTTING

เครื่องเจียรไฟฟ้า ANGLE GRINDER

การใช้งาน: ใช้เจียร ตัด หรือเตรียมผิว เมื่อใช้ Accessory ที่ออกแบบมาสำหรับงานนั้น

ใช้อย่างไรให้ถูก?

เลือกชนิด ขนาด และพิกัดของใบ ให้ตรงกับเครื่องและงาน โดย Max RPM ของใบต้องไม่ต่ำกว่า ความเร็วรอบของเครื่องที่นำไปใช้ ใช้ Guard และ Side Handle ตามที่กำหนด และห้ามใช้ด้านข้างของ Cutting Disc รับแรงเจียรหากใบไม่ได้ออกแบบไว้

ปั๊มลม Air Compressor 10
COMPRESSED AIR

ปั๊มลม AIR COMPRESSOR

การใช้งาน: ผลิต Compressed Air สำหรับเครื่องมือลม อุปกรณ์ และกระบวนการที่ออกแบบ ให้ใช้ลมอัด

ใช้อย่างไรให้ถูก?

ตรวจแรงดัน พิกัดของสาย ข้อต่อ และเครื่องมือปลายทาง รวมถึงระบายน้ำ Condensate และบำรุงรักษาตามคู่มือผู้ผลิต ปั๊มลมบางชนิดเป็น Oil-Free จึงไม่ใช่ทุกเครื่องที่ต้องเปลี่ยนน้ำมัน

IMPORTANT · PPE IS HAZARD-BASED

PPE ไม่ใช่ “ใส่ทุกอย่างแล้วปลอดภัยกว่าเสมอ”

PPE ต้องเลือกจาก Hazard ของงาน เช่น เศษวัสดุกระเด็น เสียง ฝุ่น รังสีจากการเชื่อม ความร้อน หรืออันตรายทางไฟฟ้า

โดยเฉพาะงานที่มี ชิ้นส่วนหมุน ต้องประเมินความเสี่ยงจากการพันดึง ของถุงมือ เสื้อผ้า เครื่องประดับ หรือวัสดุอื่นเข้าสู่เครื่อง

จึงไม่ควรใช้คำแนะนำแบบเหมารวมว่า “ใช้เครื่องมือช่างทุกชนิดต้องใส่ถุงมือ”

02 · TOOL SELECTION

เลือกเครื่องมืออย่างไรให้เหมาะกับงาน?

01 · APPLICATION

เริ่มจากงาน

เครื่องมือต้องเหมาะกับ วัสดุ ขนาด งาน และสภาพการใช้งานจริง

02 · RATING

ตรวจพิกัด

ดูแรงดัน กระแส ความเร็ว แรงบิด แรงดันลม หรือ Rating ที่เกี่ยวข้องกับเครื่องมือนั้น

03 · COMPLIANCE

ดูมาตรฐานให้ตรง

ตรวจมาตรฐานหรือข้อกำหนด ที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์จริง ไม่ดูเพียงชื่อองค์กรหรือโลโก้

04 · ERGONOMICS

เหมาะกับผู้ใช้งาน

น้ำหนัก ด้ามจับ การสั่น และลักษณะการใช้งานซ้ำ มีผลต่อ Ergonomics

STANDARD CHECK

“มี ISO หรือ CE” ยังไม่พอที่จะบอกว่าเครื่องมือนั้นเหมาะกับงาน

คำว่า ISO อาจหมายถึงมาตรฐานหลายประเภท และ ISO 9001 ที่พบได้บ่อย เป็นมาตรฐานระบบบริหารคุณภาพขององค์กร ไม่ใช่เครื่องหมายรับรองว่า เครื่องมือทุกชิ้นปลอดภัยหรือเหมาะกับทุกงาน

ส่วน CE เกี่ยวข้องกับการแสดงความสอดคล้อง ตามข้อกำหนดที่ใช้กับผลิตภัณฑ์ ในตลาดที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรใช้เป็นคำว่า “ของดี” แบบกว้าง ๆ

เวลาพิจารณาเครื่องมือ ควรดู มาตรฐานฉบับที่เกี่ยวข้อง, Rating, Marking, Documentation และข้อกำหนดของงานจริง ร่วมกัน

03 · SAFE WORK

หลักพื้นฐานก่อนหยิบเครื่องมือมาใช้

01

ตรวจสภาพก่อนใช้ เช่น สายไฟ ปลั๊ก Guard, Handle, Test Lead, ใบตัด หรือส่วนที่อาจชำรุด

02

เลือกเครื่องมือให้ตรงงาน และไม่ดัดแปลง Guard, Safety Device หรือ Accessory เพื่อให้ทำงานได้เร็วขึ้น

03

ควบคุมพลังงานก่อนซ่อม หากงานเกี่ยวข้องกับเครื่องจักร หรือแหล่งพลังงานอันตราย ต้องใช้ขั้นตอน Isolation / LOTO ที่เหมาะสมกับพื้นที่

04

เลือก PPE ตาม Hazard ไม่ใช่เลือกจากประเภทเครื่องมือเพียงอย่างเดียว และต้องคำนึงถึง Entanglement เมื่ออยู่ใกล้ส่วนหมุน

05

หยุดเมื่อเครื่องมือผิดปกติ เช่น เสียงผิดปกติ ความร้อนสูง สายไฟเสียหาย Guard แตก หรือมีการสั่นที่ต่างจากเดิม

04 · TOOL CARE

ดูแลเครื่องมืออย่างไรให้พร้อมใช้งาน?

CLEAN

ทำความสะอาด

กำจัดเศษ ฝุ่น น้ำมัน หรือสิ่งปนเปื้อน ด้วยวิธีที่เหมาะกับเครื่องมือ และคำแนะนำของผู้ผลิต

INSPECT

ตรวจสภาพ

ตรวจ Wear, Damage, สายไฟ ข้อต่อ Guard และส่วนสำคัญตามชนิดเครื่องมือ ก่อนนำกลับไปใช้งาน

STORE

จัดเก็บให้เหมาะสม

ป้องกันความชื้น การกระแทก สารเคมี และสภาพแวดล้อม ที่อาจทำให้เครื่องมือเสื่อมสภาพ

FACTORIPRO SUMMARY

เครื่องมือที่ดี ไม่ใช่แค่ “มีครบ” แต่ต้องเหมาะกับงาน

ประแจ คีม ไขควง Caliper, Multimeter, เครื่องเชื่อม ค้อน เลื่อย Angle Grinder และ Air Compressor เป็นตัวอย่างเครื่องมือที่พบได้บ่อย ในงานโรงงานและงาน Maintenance

แต่รายการเครื่องมือจริง ควรจัดตาม ประเภทงาน เครื่องจักร ความเสี่ยง พิกัดที่ต้องใช้ และความสามารถของผู้ปฏิบัติงาน

เพราะการใช้เครื่องมือให้ถูกชนิด อยู่ใน Rating และอยู่ภายใต้ Work Procedure ที่เหมาะสม สำคัญกว่าการมีเครื่องมือจำนวนมาก แต่เลือกใช้ไม่ตรงงาน

FOLLOW FACTORIPRO

ความรู้สำหรับงานโรงงานและงานช่าง


Visitors: 102,514