เสาระเบิด! บ้าน 50 ปีจะพังไหม?

FACTORIPRO · STRUCTURAL SAFETY

เสาระเบิด! บ้าน 50 ปี จะพังไหม?

เสาคอนกรีตกะเทาะ แตกร้าว หรือเปิดจนเห็นเหล็กเสริมด้านใน ไม่ใช่อาการที่ควรซ่อมด้วยการโปะปูนแล้วจบ แต่ก็ไม่สามารถตัดสินจากอาการเดียวว่า บ้านกำลังจะถล่ม

CONCRETE COLUMN SPALLING CORROSION STRUCTURAL SAFETY
Q1 · CASE QUESTION

“เสาระเบิดแบบนี้ มีโอกาสที่บ้านจะพังลงมาไหม?”

มีเสาเสียหายเพียงต้นเดียว อยู่มุมในสุดซ้ายมือของบ้าน ตัวบ้านมีอายุเกิน 50 ปี และต้องการทราบว่าควรแก้ไขอย่างไร รวมถึงจำเป็นต้องเสริมเสาด้วยเหล็กหรือไม่

SHORT ANSWER ยังตอบไม่ได้
จนกว่าจะตรวจ
โครงสร้างจริง

ความเห็นจากโพสต์ต้นทาง

มีผู้ร่วมแสดงความคิดเห็นหลายแนวทาง แต่ควรมองเป็นข้อมูลประกอบ ไม่ใช่แบบซ่อมโครงสร้างที่สามารถนำไปทำได้ทันที

A1

“เสริมด้วยเหล็ก H-Beam หรือ WF”

A2

“รีบเสริมเหล็กและรีบซ่อมครับ”

A3

“ควรปรึกษาวิศวกรก่อนจะซ่อมกันเองจะดีกว่านะครับ”

“เสาระเบิด” คืออะไร?

คำว่า “เสาระเบิด” เป็นคำที่ใช้เรียกอาการเสาคอนกรีต ที่แตกร้าว กะเทาะ หรือหลุดออกเป็นบางส่วน จนอาจเห็นเหล็กเสริมภายใน

ในทางโครงสร้าง สิ่งสำคัญคือการหาว่า คอนกรีตเสียหายลึกแค่ไหน เหล็กเสริมเป็นสนิมหรือสูญเสียหน้าตัดหรือไม่ รอยร้าวมีรูปแบบอย่างไร และเสายังสามารถรับแรงตามที่โครงสร้างต้องการได้หรือไม่

ดังนั้นคำว่า “เสาระเบิด” เพียงอย่างเดียวไม่ได้บอกระดับความรุนแรงของปัญหา

เสาคอนกรีตกะเทาะ เกิดจากอะไรได้บ้าง?

ความเสียหายที่เห็นจากภายนอก สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ และบ้านหนึ่งหลังอาจมีมากกว่าหนึ่งปัจจัยร่วมกัน

01

เหล็กเสริมเกิดสนิม

การกัดกร่อนของเหล็กเสริม สามารถสร้างแรงดันภายใน จนคอนกรีตหุ้มเหล็กแตกร้าว และกะเทาะออก

02

โครงสร้างรับแรงผิดปกติ

การเพิ่มน้ำหนัก ดัดแปลงอาคาร หรือการเปลี่ยนเส้นทางถ่ายแรง อาจมีผลต่อเสาเดิม

03

วัสดุหรือการก่อสร้างเดิม

คุณภาพคอนกรีต ระยะคอนกรีตหุ้มเหล็ก การเท และรายละเอียดเหล็ก มีผลต่อความทนทาน

04

การเคลื่อนตัวของอาคาร

การทรุดตัว การเคลื่อนตัวของฐานราก หรือแรงอื่น ๆ อาจสัมพันธ์กับรอยร้าวที่พบ

เจอแบบไหน ต้องเพิ่มความระมัดระวังทันที?

คอนกรีตกะเทาะเป็นบริเวณกว้าง

โดยเฉพาะเมื่อเห็นเหล็กเสริมหลายตำแหน่ง หรือคอนกรีตหลุดออกต่อเนื่อง

เหล็กเสริมเป็นสนิมหนัก

เหล็กมีการผุกร่อน เป็นหลุม หรือดูเหมือนหน้าตัดลดลง

เสามีรอยร้าวมากหรือผิดรูป

รวมถึงการเอียง โก่ง หรือมีความเสียหายที่เพิ่มขึ้น

มีอาการอื่นร่วมกันในอาคาร

เช่น คานหรือพื้นร้าวผิดปกติ ประตูหน้าต่างเริ่มติด หรือพบการทรุดตัวที่เห็นได้ชัด

ถ้าพบเสาเสียหาย ควรทำอะไรตามลำดับ?

01

จำกัดความเสี่ยง

หลีกเลี่ยงการเพิ่มน้ำหนัก การกระแทก หรือการรื้อส่วนโครงสร้าง บริเวณที่เสียหาย

02

ให้วิศวกรตรวจ

ตรวจเสา คาน พื้น ฐานราก รอยร้าว การกัดกร่อน และสภาพโดยรอบ

03

หาสาเหตุ

แยกให้ออกว่าเป็น การกัดกร่อน การทรุด ปัญหารับแรง หรือความเสียหายประเภทอื่น

04

ออกแบบวิธีซ่อม

เลือกวิธีซ่อมและเสริมกำลัง ตามระดับความเสียหาย และความสามารถรับแรงที่ต้องการ

ต้องเสริม H-Beam / WF หรือทำ Jacket ไหม?

คำตอบคือ “อาจใช้ได้ แต่ไม่ใช่ทุกกรณี” วิธีซ่อมต้องสัมพันธ์กับสาเหตุ ตำแหน่งความเสียหาย เหล็กเสริมเดิม กำลังของคอนกรีต น้ำหนักที่เสารับ และระบบโครงสร้างของบ้าน

OPTION 01

Concrete Repair

หากเป็นความเสียหายเฉพาะบริเวณ อาจต้องสกัดส่วนคอนกรีตที่เสื่อม จัดการเหล็กเสริมตามสภาพจริง และซ่อมคืนด้วยระบบวัสดุซ่อมที่เหมาะสม

OPTION 02

Column Jacketing

การเพิ่มหน้าตัดหรือเสริมกำลังเสา ด้วยระบบ Jacket เป็นหนึ่งในวิธีที่วิศวกรอาจเลือกใช้ แต่ต้องมีการออกแบบรายละเอียด การถ่ายแรง และจุดต่ออย่างเหมาะสม

OPTION 03

Steel Strengthening

เหล็กรูปพรรณ เช่น H-Beam หรือ Wide Flange อาจถูกนำมาใช้ในระบบค้ำยัน หรือเสริมกำลังบางรูปแบบได้ แต่ขนาด ตำแหน่ง จุดยึด และเส้นทางถ่ายแรงต้องออกแบบก่อน

IMPORTANT · DO NOT GUESS

อย่ารีบสกัดเสา ขัดเหล็ก หรือเชื่อมเหล็กเสริมเอง

หากเสายังรับน้ำหนักอยู่ การสกัดคอนกรีตหรือรื้อส่วนที่เสียหายออก สามารถเปลี่ยนความสามารถในการรับแรงของหน้าตัดได้

ในบางกรณีอาจต้องมี การค้ำยันชั่วคราวและกำหนดลำดับการซ่อม ก่อนเริ่มงาน จึงไม่ควรเริ่มจากการสกัด เชื่อม เพิ่มเหล็ก หรือหุ้มเสาตามคำแนะนำทั่วไป โดยยังไม่ได้ประเมินโครงสร้าง

สิ่งที่ควรรู้ก่อนเลือกวัสดุซ่อม

หากพบเสาคอนกรีตเสียหาย ควรให้ผู้มีความรู้ด้านโครงสร้างตรวจสภาพ และกำหนดวิธีซ่อมก่อนเลือกซื้อวัสดุ เพราะวัสดุแต่ละประเภททำหน้าที่ต่างกัน และการเพิ่มวัสดุไม่ได้หมายความว่า โครงสร้างจะแข็งแรงขึ้นโดยอัตโนมัติ

เหล็ก H-Beam / Wide Flange ต้องเลือกขนาดและรายละเอียดการติดตั้งตามแบบหรือการคำนวณ
ปูนซ่อมโครงสร้าง ต้องเหมาะกับลักษณะการซ่อม ความหนา และสภาพพื้นผิว
ระบบจัดการการกัดกร่อนของเหล็กเสริม ต้องเลือกตามสภาพเหล็กและระบบซ่อมที่กำหนด
เครื่องมือเจาะ ตัด หรือเชื่อม ควรใช้ตามขั้นตอนงานและมาตรการความปลอดภัยที่เหมาะสม
FACTORIPRO SUMMARY

เสาเสียหาย 1 ต้น ไม่ได้แปลว่าบ้านจะพังทันที แต่ก็ไม่ควรเดาว่าไม่อันตราย

โดยเฉพาะบ้านที่มีอายุใช้งานมานาน การพบคอนกรีตกะเทาะจนเห็นเหล็กเสริม ควรตรวจทั้งสาเหตุและความสามารถในการรับแรงของโครงสร้าง

สิ่งที่ควรทำจึงไม่ใช่การเลือกก่อนว่า จะใช้ H-Beam, WF หรือ Jacket แต่คือ ตรวจสภาพ → ประเมินความเสียหาย → หาสาเหตุ → ออกแบบการซ่อม → แล้วจึงเลือกวัสดุและวิธีเสริมกำลัง

หากมีการกะเทาะรุนแรง เสาผิดรูป เหล็กเสริมผุกร่อนมาก หรือมีรอยร้าวและการทรุดตัวร่วมด้วย ควรจำกัดการใช้งานบริเวณนั้น และให้วิศวกรโครงสร้างเข้าตรวจโดยเร็ว

ขอขอบคุณแหล่งข้อมูลจาก Facebook : Sampan Dedthawin


Visitors: 100,235