สอนตั้งค่ากระแสไฟเครื่องเชื่อมให้เหมาะกับชิ้นงาน

FACTORIPRO · WELDING BASICS

สอนตั้งค่ากระแสไฟเครื่องเชื่อม ให้เหมาะกับชิ้นงาน

กระแสเชื่อมไม่ควรตั้งจากความเคยชินเพียงอย่างเดียว เพราะต้องสัมพันธ์กับ กระบวนการเชื่อม ชนิดและขนาดลวด วัสดุ ความหนา รอยต่อ และท่าเชื่อม

WELDING AMPERE ELECTRODE WORKSHOP
สอนตั้งค่ากระแสไฟเครื่องเชื่อมให้เหมาะกับชิ้นงาน
SET · TEST · ADJUST

ทำไม “กระแสไฟเชื่อม” ถึงสำคัญกว่าที่คิด

ช่างหลายคนตั้งกระแสจากความเคยชินหรือค่าที่เคยใช้ แต่กระแสเชื่อมมีผลต่อการเกิดอาร์ก การหลอมของลวดและชิ้นงาน รูปร่างแนวเชื่อม และ Heat Input

หากตั้งไม่เหมาะสม อาจทำให้เกิด Defect ต้องเชื่อมแก้ และเสียเวลาเพิ่มขึ้น

KEY IDEA เครื่องดีอย่างเดียวไม่พอ
Parameter ต้องเหมาะกับงานด้วย
การตั้งค่ากระแสไฟเครื่องเชื่อม

กระแสไฟเชื่อมคืออะไร?

กระแสเชื่อม หรือ Welding Current มีหน่วยเป็น Ampere (A) เป็นหนึ่งในตัวแปรสำคัญที่ควบคุมอัตราการหลอมของลวด และมีผลต่อพฤติกรรมของอาร์กและแนวเชื่อม แต่ไม่ได้ทำงานเพียงตัวแปรเดียว ยังต้องพิจารณาแรงดัน ความเร็วเดินแนว Arc Length และ Parameter อื่นตามกระบวนการเชื่อมด้วย

CURRENT TOO LOW

กระแสต่ำเกินไป

อาร์กอาจไม่เสถียร ลวดติดชิ้นงาน การหลอมรวมไม่เพียงพอ หรือแนวเชื่อมมีรูปร่างไม่เหมาะสม

CURRENT TOO HIGH

กระแสสูงเกินไป

อาจทำให้ความร้อนสูงเกิน เกิด Undercut, Burn-through, Spatter หรือ Distortion ได้ ขึ้นอยู่กับกระบวนการและชิ้นงาน

ปัจจัยหลักที่ใช้ตั้งค่ากระแสไฟเชื่อม

ไม่มี Amp ค่าเดียวที่ใช้ได้กับทุกงาน ค่าที่เหมาะสมต้องดูหลายปัจจัยร่วมกัน และควรอ้างอิงข้อมูลจากผู้ผลิตลวดเชื่อม WPS หรือ Procedure ของงานเป็นหลักเมื่อมีข้อกำหนด

01
WORKPIECE THICKNESS

ความหนาของชิ้นงาน

โดยทั่วไป งานที่หนาขึ้นสามารถต้องการ Heat Input และ Parameter ที่ต่างจากงานบาง แต่ความหนาเพียงอย่างเดียวไม่สามารถใช้กำหนด Amp ได้ เพราะยังขึ้นกับ Joint Design, Electrode, Welding Process และจำนวน Pass

ความหนาเหล็ก กระแสไฟโดยประมาณจากบทความ
1–2 มม. 40–60 A
3–4 มม. 70–100 A
5–6 มม. 100–130 A
มากกว่า 6 มม. 130 A ขึ้นไป

* ตารางนี้เป็นเพียงแนวทางกว้าง ๆ จากข้อมูลบทความเดิม ไม่ใช่ค่ามาตรฐานสำหรับทุกกระบวนการเชื่อม ควรตรวจชนิดลวด กระบวนการเชื่อม WPS และข้อมูลจากผู้ผลิตก่อนใช้งานจริง

02
ELECTRODE SIZE

ชนิดและขนาดลวดเชื่อม

สำหรับงานเชื่อมธูป กระแสที่เหมาะสมขึ้นกับทั้ง เส้นผ่านศูนย์กลางและชนิดของ Electrode ลวดขนาดเท่ากันแต่คนละ Classification อาจมีช่วงกระแสและขั้วไฟที่แนะนำต่างกัน

ขนาดลวด ช่วงกระแสจากบทความ
2.0 มม. 40–70 A
2.6 มม. 70–100 A
3.2 มม. 90–130 A
4.0 มม. 130–170 A

* อย่าเลือกค่าจากเส้นผ่านศูนย์กลางเพียงอย่างเดียว ให้ดูฉลากหรือ Datasheet ของลวดเชื่อมแต่ละรุ่นด้วย

03
WELDING POSITION

ท่าทางการเชื่อม

ท่าเชื่อมมีผลต่อการควบคุมบ่อหลอม โดยเฉพาะงาน Vertical และ Overhead ซึ่งต้องควบคุมโลหะหลอมเหลวมากขึ้น แต่ไม่ควรใช้กฎ “ลด 10–20%” กับทุกลวดและทุกงานโดยอัตโนมัติ

FLAT / HORIZONTAL ควบคุมบ่อหลอมได้ง่ายกว่าในหลายกรณี

เลือกค่าตาม Electrode และ Procedure ที่ใช้

VERTICAL / OVERHEAD อาจต้องปรับ Parameter เพื่อควบคุมบ่อหลอม

ตรวจช่วงค่าที่ผู้ผลิตและ WPS อนุญาต

04
JOB & JOINT

ประเภทงานและรอยต่อ

งานโครงสร้าง งานซ่อม และงานเหล็กบาง มีเป้าหมายและข้อจำกัดต่างกัน จึงไม่ควรตั้งกระแสด้วยหลักเดียวกันทั้งหมด

STRUCTURAL งานโครงสร้าง

ต้องทำตาม WPS และข้อกำหนดด้านคุณภาพของแนวเชื่อม ไม่ใช่เน้นเพียงให้แนว “ลึก”

REPAIR งานซ่อม

ต้องดูวัสดุเดิม ความเสียหาย Joint Preparation และผลจากความร้อน

THIN MATERIAL งานวัสดุบาง

ต้องควบคุม Heat Input และเทคนิคเพื่อลด Burn-through และ Distortion

JOINT DESIGN รูปแบบรอยต่อ

Butt, Fillet, Lap รวมถึง Gap และ Groove ล้วนมีผลต่อ Parameter ที่ต้องใช้

ปัญหาที่อาจพบ เมื่อตั้งกระแสไม่เหมาะ

TOO HIGH

กระแสสูงเกินไป

  • บ่อหลอมควบคุมยากขึ้น
  • เสี่ยง Burn-through ในงานบาง
  • อาจเกิด Undercut หรือ Spatter มากขึ้น
  • Heat Input สูงอาจเพิ่ม Distortion
TOO LOW

กระแสต่ำเกินไป

  • อาร์กติดยากหรือ Electrode ติดชิ้นงาน
  • แนวเชื่อมอาจนูนหรือหลอมรวมไม่เพียงพอ
  • เสี่ยง Lack of Fusion ในบางสภาวะ
  • อาจต้องแก้ไขหรือเชื่อมซ้ำ

เทคนิคตั้งกระแสแบบหน้างาน

01 ระบุกระบวนการเชื่อม ชนิดวัสดุ Electrode/Wire และขนาดลวดให้ถูกต้องก่อน
02 เริ่มจากช่วงกระแสที่ผู้ผลิตลวดเชื่อมแนะนำ หรือค่าที่กำหนดใน WPS
03 หากเป็นงานที่อนุญาตให้ทดลอง ใช้เศษวัสดุที่ใกล้เคียงงานจริงในการตั้งค่า
04 ประเมิน Arc Stability, Bead Profile, Fusion, Spatter และการควบคุมบ่อหลอมร่วมกัน
05 ปรับ Parameter ภายในช่วงที่เหมาะสม แทนการใช้ Amp ค่าเดียวกับทุกชิ้นงาน

ก่อนเชื่อม อย่าดูแค่ Amp

งานเชื่อมมีความเสี่ยงจากไฟฟ้า รังสีจากอาร์ก สะเก็ดโลหะ ความร้อน ควันเชื่อม และเพลิงไหม้ การตั้งค่าถูกต้องจึงต้องทำควบคู่กับการควบคุมความปลอดภัยของหน้างาน

ใช้ Welding Helmet และ Shade ที่เหมาะกับกระบวนการและกระแสเชื่อม
ใช้ PPE สำหรับงานเชื่อม และป้องกันผิวหนังจาก Arc Radiation
จัดการ Ventilation หรือ Fume Extraction ให้เหมาะกับวัสดุและพื้นที่
ตรวจสายเชื่อม หัวจับ ขั้วต่อ Ground/Work Clamp และสภาพเครื่องก่อนใช้งาน
เคลียร์วัสดุไวไฟและปฏิบัติตาม Hot Work Permit เมื่อหน้างานกำหนด
งานโครงสร้างหรือ Safety-Critical ต้องทำตาม WPS และข้อกำหนดการตรวจรับ
FACTORIPRO · WELDING SUMMARY

ไม่มี Amp ที่ถูกต้องตายตัว ค่าที่ใช่ คือค่าที่เหมาะกับระบบเชื่อมทั้งหมด

01 ดูชิ้นงานและรอยต่อ
02 ดูชนิดและขนาดลวด
03 ดูท่าและกระบวนการเชื่อม
04 อ้างอิง WPS / ผู้ผลิต แล้วค่อยปรับ

ช่างพูดคุย | คุณตั้งกระแสไฟจากอะไร?

QUESTION 01 ปกติเริ่มตั้ง Amp จากอะไร?
QUESTION 02 เคยเจองานเสียเพราะกระแสสูงหรือต่ำเกินไปไหม?
QUESTION 03 มีเทคนิคดูแนวเชื่อมแบบไหนที่ใช้ประจำ?


Visitors: 96,296