เช็กดวงชะตาเครื่องจักรประจำราศี

FACTORIPRO · POWER QUALITY

เช็กดวงชะตาเครื่องจักรประจำราศี เดือนนี้มอเตอร์ใครมีเกณฑ์ “ราหูอม”?

ในโลกของเครื่องจักรไม่มีเรื่องดวงดาวจริง ๆ แต่มี “สัญญาณเตือน” ที่ช่างต้องอ่านให้ออก

“ราหูอม” ในบทความนี้ ใช้เปรียบเทียบกับอาการไฟตกหรือแรงดันไฟฟ้าไม่เสถียร ที่อาจทำให้มอเตอร์ทำงานผิดปกติ
VOLTAGE DROP MOTOR POWER QUALITY MAINTENANCE
เช็กดวงชะตาเครื่องจักรประจำราศี เรื่องไฟตกและ Voltage Drop
VOLTAGE DROP · MOTOR

ดู “ดวงเครื่องจักร” แบบมีหลักการ

คำว่า “ราหูอม” ในบทความนี้ เปรียบเทียบกับอาการไฟตก (Voltage Drop) หรือแรงดันไฟฟ้าไม่เสถียร ซึ่งสามารถส่งผลให้มอเตอร์ทำงานผิดปกติ เกิดความร้อน และกระทบอายุการใช้งานได้ เราจึงไม่ได้ดูดาว แต่จะดูแรงดัน กระแส อุณหภูมิ โหลด และข้อมูลการทำงานจริงของเครื่องจักร

เช็กดวงชะตาเครื่องจักรประจำราศี

ทำไมไฟตกถึงอันตรายกับมอเตอร์?

01 กระแสอาจสูงขึ้นภายใต้เงื่อนไขโหลดบางประเภท
02 ขดลวดอาจร้อนขึ้นผิดปกติ
03 ฉนวนเสื่อมเร็วขึ้นเมื่อเกิดความร้อนสะสม
04 แรงบิดและสมรรถนะของมอเตอร์ลดลง
05 เพิ่มความเสี่ยงต่อความเสียหายของมอเตอร์
หากแรงดันต่ำกว่าพิกัด ผลที่เกิดกับกระแส ความร้อน และแรงบิด จะขึ้นอยู่กับ ชนิดมอเตอร์ โหลด ระบบควบคุม และระดับของแรงดันที่ตก จึงควรวัดค่าจริงขณะเครื่องทำงาน ไม่ควรดูจากแรงดันเพียงค่าเดียว

เช็ก “ดวงราศี” เครื่องจักรแบบช่างมืออาชีพ

แทนที่จะดูดาว มาดู “อาการจริง” ของเครื่องจักรกันดีกว่า

01
ZODIAC · HEAVY LOAD

ราศีมอเตอร์สายผลิตหนัก

RISK ไฟตกช่วง Peak Load
WARNING SIGN กระแสแกว่ง · อุณหภูมิขึ้นเร็ว

แนวทางตรวจสอบ

  • วัดแรงดันขณะเดินเครื่องจริง ไม่ใช่เฉพาะตอน Idle
  • ตรวจขนาดสายไฟ ระยะทางเดินสาย และโหลดจริง
02
ZODIAC · END OF LINE

ราศีมอเตอร์ใกล้ปลายไลน์ไฟ

RISK Voltage Drop จากอิมพีแดนซ์และระยะสาย
WARNING SIGN แรงดันต้นทางปกติ แต่ปลายทางต่ำ

แนวทางตรวจสอบ

  • วัดแรงดันต้นทางและที่หน้ามอเตอร์ภายใต้โหลดเดียวกัน
  • ตรวจจุดต่อสาย การขันแน่น ความร้อน และคราบออกไซด์
03
ZODIAC · STARTING LOAD

ราศีมอเตอร์ใช้งานร่วมกับเครื่องจักรสตาร์ทหนัก

RISK แรงดันตกชั่วขณะตอนโหลดขนาดใหญ่ Start
WARNING SIGN แรงดัน Dip หรือเครื่องอื่นแสดงอาการผิดปกติช่วง Start

แนวทางตรวจสอบ

  • ตรวจว่ามีโหลดกระชากหรือมอเตอร์หลายตัว Start พร้อมกันหรือไม่
  • ประเมินวิธีสตาร์ท เช่น Soft Starter หรือ VFD ให้เหมาะกับโหลดและระบบ
04
ZODIAC · AGING MOTOR

ราศีมอเตอร์เก่า อายุเกิน 10 ปี

RISK อายุการใช้งานมากขึ้น ควรติดตามสภาพฉนวนและระบบโดยรวม
WARNING SIGN อุณหภูมิหรือกระแสเปลี่ยนจาก Baseline เดิม

แนวทางตรวจสอบ

  • ทำ Insulation Resistance Test ตามขั้นตอนและข้อกำหนดที่เหมาะสม
  • ตรวจค่ากระแส แรงดัน โหลด และอุณหภูมิเทียบกับ Nameplate และข้อมูลเดิม

วิธีป้องกัน “ราหูอม” ในระบบไฟโรงงาน

01
ตรวจสอบแรงดันไฟฟ้าเป็นรอบ ๆ (Monthly Log)

อย่ารอให้เครื่องมีปัญหาก่อนค่อยวัด การเก็บข้อมูลเป็น Trend ช่วยให้เห็นความเปลี่ยนแปลงได้ง่ายขึ้น

02
ทำบันทึกกระแสและอุณหภูมิ

เปรียบเทียบกับโหลดและสภาวะการผลิต เพื่อหาความผิดปกติก่อนเกิดความเสียหาย

03
ตรวจขนาดสายไฟให้เหมาะสมกับโหลดจริง

ต้องพิจารณากระแสใช้งาน ระยะสาย วิธีติดตั้ง อุณหภูมิ และ Voltage Drop ตามหลักการออกแบบ

04
ตรวจจุดต่อสายไฟและบัสบาร์

จุดต่อที่มีความต้านทานสูงสามารถเกิดความร้อนสะสม จึงควรตรวจสภาพและ Torque ตามข้อกำหนดของอุปกรณ์

05
ใช้เครื่องมือวัดคุณภาพไฟฟ้า (Power Quality Analyzer)

เหมาะเมื่อจำเป็นต้องตรวจ Voltage Sag/Dip, Unbalance, Harmonics และเหตุการณ์ทางไฟฟ้าที่เกิดเป็นช่วง ๆ

ไฟตก กับ “อาการคล้ายแต่ไม่ใช่”

มอเตอร์ร้อน กินกระแส หรือสั่น ไม่ได้แปลว่าเกิดจาก Voltage Drop ทุกครั้ง เพราะยังมีสาเหตุทางกลและทางไฟฟ้าอื่นที่ให้ลักษณะใกล้เคียงกัน

01 โหลดเกินกำลังมอเตอร์
02 ลูกปืนฝืด
03 เพลาจัดแนวไม่ตรง
04 ระบบระบายความร้อนไม่ดี

จึงต้องวิเคราะห์แบบองค์รวม วัดข้อมูลจริง และไม่ด่วนสรุปจากอาการเพียงอย่างเดียว

เครื่องจักรไม่ต้องดูดวง ถ้ามีข้อมูลให้ดู

STEP 01 วัดจริง
STEP 02 บันทึกจริง
STEP 03 วิเคราะห์จริง


Visitors: 100,442