SCADA vs IoT ต่างกันยังไง เลือกอะไรดี?
ทั้ง SCADA และ IoT ใช้ข้อมูลจากเครื่องจักรได้ แต่ถูกนำมาใช้ด้วย วัตถุประสงค์และสถาปัตยกรรมที่ต่างกัน การเลือกจึงไม่ควรเริ่มจากคำถามว่าอะไร “ดีกว่า” แต่ควรเริ่มจากว่าโรงงานต้องการควบคุมอะไร เก็บข้อมูลอะไร และนำข้อมูลไปใช้อย่างไร
ไม่ได้เป็น
คู่แข่งกันเสมอไป
ในโรงงานหนึ่งแห่งสามารถมีทั้ง
PLC, HMI, SCADA, Historian,
Edge Gateway, IIoT Platform
และ Cloud อยู่ในระบบเดียวกันได้
SCADA มักอยู่ใกล้กับงานควบคุมและปฏิบัติการของกระบวนการ
ขณะที่ IoT/IIoT มักช่วยเชื่อมข้อมูลจากอุปกรณ์
เพื่อนำไปใช้กับ Monitoring,
Analytics, Integration
หรือ Application อื่นในระดับที่กว้างขึ้น
สองระบบนี้คืออะไร?
Supervisory Control
and Data Acquisition
ระบบสำหรับรวบรวมข้อมูล แสดงสถานะ Alarm บันทึกข้อมูล และให้ผู้ปฏิบัติงาน Supervisory Control กระบวนการหรืออุปกรณ์จากส่วนกลาง
Internet of Things
& Industrial IoT
แนวคิดในการเชื่อมต่ออุปกรณ์ Sensor หรือระบบต่าง ๆ เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลและนำข้อมูลไปใช้กับ Application, Platform หรือบริการอื่น
ในโรงงานจริง ระบบอาจต่อกันแบบนี้
ไม่จำเป็นต้องเลือกให้เหลือเพียง SCADA หรือ IoT เพราะแต่ละชั้นของระบบสามารถรับหน้าที่ต่างกันได้
วัดสถานะและค่าจากกระบวนการจริง
ควบคุม Logic และ Process ระดับเครื่องหรือหน้างาน
Monitoring, Alarm, Supervisory Control และข้อมูลปฏิบัติการ
เชื่อมและจัดเตรียมข้อมูลระหว่างระบบตามสถาปัตยกรรม
นำข้อมูลไปใช้กับ Analytics, Dashboard และ Integration
SCADA กับ IoT ต่างกันตรงไหน?
TIME? NOT ONE MEANING
คำว่า “Real-time” ต้องดูว่ากำลังพูดถึงงานระดับไหน
ระบบควบคุมเครื่องจักรที่ต้องตอบสนองตามเวลาที่กำหนด
ไม่ควรเหมารวมกับการที่ Dashboard
สามารถแสดงข้อมูลล่าสุดได้อย่างรวดเร็ว
ในหลายระบบ
PLC หรือ Controller จะรับผิดชอบ Control Logic
ที่ต้องการความแน่นอนของการตอบสนอง
ขณะที่ SCADA ทำ Supervisory Control และ Monitoring
ส่วน IoT Platform อาจรับข้อมูลไปใช้ในระดับที่สูงขึ้น
ดังนั้นคำว่า “SCADA Real-time แต่ IoT ไม่ Real-time”
จึงง่ายเกินไปสำหรับการอธิบายระบบจริง
แล้วโรงงานควรเลือกอะไร?
SCADA เหมาะเมื่อ...
- ต้องการศูนย์กลางสำหรับ Operator ในการดูสถานะ Process และ Alarm
- ต้องการ Supervisory Control ของเครื่องจักรหรือกระบวนการ
- ต้องการเก็บ Historical Data เพื่อดู Trend และเหตุการณ์ของระบบ
- ระบบมี PLC / RTU / Controller และต้องการรวมข้อมูลมาแสดงในระดับปฏิบัติการ
- ความต่อเนื่องของงาน Production และ Availability ของระบบ OT มีความสำคัญสูง
IoT / IIoT เหมาะเมื่อ...
- ต้องการรวบรวมข้อมูลจากเครื่องจักร หรือ Asset จำนวนมากเข้าสู่ Platform
- ต้องการ Remote Monitoring หรือ Dashboard สำหรับผู้ใช้หลายระดับ
- ต้องการเชื่อมข้อมูลเครื่องจักร กับ Database, Application หรือระบบองค์กร
- ต้องการนำข้อมูลไปทำ Analytics หรือพัฒนา Condition Monitoring
- ต้องการขยายระบบข้อมูลโดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยน Control System เดิมทั้งหมด
IoT สามารถช่วยรวบรวมและส่งข้อมูลที่จำเป็น
แต่ Predictive Maintenance
ยังต้องอาศัยข้อมูลที่มีคุณภาพ
ตัวแปรที่สัมพันธ์กับสภาพเครื่องจักร
วิธีวิเคราะห์หรือ Model ที่เหมาะสม
ประวัติการเสีย
และ Workflow ที่ทำให้ทีม Maintenance
นำผลวิเคราะห์ไปใช้ได้จริง
ในทางกลับกัน
ข้อมูลจาก SCADA หรือ Historian
ก็สามารถถูกนำไปใช้ในการวิเคราะห์สภาพเครื่องจักรได้เช่นกัน
หากข้อมูลและบริบทเพียงพอ
หลายโรงงานไม่จำเป็นต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง
วิธีที่เหมาะสมอาจเป็นการรักษาระบบควบคุมเดิมที่ทำงานได้ดี แล้วนำข้อมูลที่ต้องการออกไปใช้กับระบบ IoT หรือ Data Platform โดยออกแบบ Interface และ Cybersecurity ให้เหมาะสม
เกิดข้อมูลจากกระบวนการจริง
ควบคุมและติดตามการเดินระบบ
จัดการการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างระบบ
ต่อยอดข้อมูลสู่ Dashboard, Analytics และ Application
การเพิ่ม Remote Access, Gateway,
Cloud หรือการเชื่อม OT เข้ากับระบบ IT
เพิ่มทั้งความสามารถและพื้นผิวการโจมตีของระบบ
การออกแบบควรพิจารณา
Network Segmentation,
Authentication,
Authorization,
Secure Remote Access,
Patch / Vulnerability Management,
Logging, Backup
และข้อกำหนดด้าน Cybersecurity
ที่เหมาะกับระบบอุตสาหกรรม
ไม่ควรนำเครื่องจักรหรือ PLC
เปิดเชื่อมต่อ Internet โดยตรงเพียงเพื่อให้ดูข้อมูลจากภายนอกได้
ไม่ใช่ SCADA “หรือ” IoT เสมอไป แต่อาจเป็น SCADA “ร่วมกับ” IoT
ถ้าโจทย์หลักคือ
Operator Monitoring, Alarm
และ Supervisory Control ของกระบวนการ
SCADA มักมีบทบาทสำคัญ
ถ้าโจทย์คือ
การเชื่อมข้อมูลจากหลาย Asset
ไปยัง Dashboard, Analytics,
Application หรือระบบระดับองค์กร
IoT / IIoT สามารถเข้ามาช่วยได้
แต่โรงงานที่มี SCADA อยู่แล้ว
ไม่จำเป็นต้องรื้อระบบควบคุมเพื่อเปลี่ยนเป็น IoT
เพราะทั้งสองสามารถทำงานร่วมกัน
โดยแบ่งหน้าที่ให้เหมาะกับแต่ละ Layer ของระบบ
.png)
