หน้าแรก > ช่างพูดคุย > Q&A > วิธีดูว่า “เพลาสึก” หรือยังใช้ต่อได้

วิธีดูว่า “เพลาสึก” หรือยังใช้ต่อได้

Tags: เพลาสึก, ตรวจสอบเพลา, เพลาหลวม
FACTORIPRO · MACHINE MAINTENANCE

วิธีดูว่า “เพลาสึก” หรือยังใช้ต่อได้?

ในงานโรงงาน “เพลา (Shaft)” คือหัวใจของการส่งกำลัง แต่ปัญหาที่เจอบ่อยมากคือ ใช้ไปนาน ๆ แล้ว “สึก” โดยไม่รู้ตัว

SHAFT WEAR RUNOUT ALIGNMENT
FACTORIPRO KNOWLEDGE · ความรู้สำหรับคนโรงงาน
วิธีดูว่าเพลาสึกหรือยังใช้ต่อได้
SHAFT INSPECTION

คำถามคือ เราจะรู้ได้ยังไงว่าเพลายังใช้ต่อได้ หรือควรเปลี่ยนแล้ว?
วันนี้ FACTORIPRO จะพาเช็คแบบช่างตัวจริง

วิธีดูว่าเพลาสึกหรือยังใช้ต่อได้
Q1 · SHAFT WEAR

เพลาสึกคืออะไร? เกิดจากอะไร?

เพลาสึก = ผิวเพลาถูกใช้งานจน “บางลง / ไม่กลม / เป็นรอย”

สาเหตุหลัก
  • แรงเสียดทานจากแบริ่ง
  • หล่อลื่นไม่พอ
  • Alignment ไม่ตรง
  • มีฝุ่น / สิ่งสกปรก
  • โหลดเกิน

ยิ่งปล่อยไว้ = เครื่องพังเร็วขึ้น

Q2 · WARNING SIGNS

สัญญาณว่า “เพลาสึกแล้ว”

ลองเช็ค 5 อาการนี้

01

มีรอยสึก / ร่อง / ขีด

  • ใช้ตาเปล่าดูได้
  • ถ้ามีรอยลึก = เริ่มอันตราย
02

เครื่องสั่นผิดปกติ (Vibration)

  • เพลาสึก = หมุนไม่บาลานซ์
  • ทำให้เครื่องสั่นมากขึ้น
03

มีเสียงดังแปลก ๆ

  • เสียงหอน / เสียงครืด
  • มักมาจากเพลากับแบริ่งไม่แน่น
04

แบริ่งเสียบ่อย

  • ถ้าเปลี่ยนแบริ่งแล้วพังเร็ว
  • มีโอกาสสูงว่า “เพลาสึก”
05

มีน้ำมันรั่ว / หลวม

  • เพลาหลวม = ซีลทำงานไม่ดี
Q3 · INSPECTION

วิธีเช็คเพลาแบบช่างมืออาชีพ

01

ใช้เวอร์เนีย / ไมโครมิเตอร์

วัดเส้นผ่านศูนย์กลางเพลา
เทียบกับสเปคเดิม

ถ้าขนาดลดลง = สึกแน่นอน
02

เช็ค Runout (ความเบี้ยว)

ใช้ Dial Gauge
หมุนเพลาแล้วดูค่าแกว่ง

ถ้าแกว่งมาก = เพลาผิดรูป
03

เช็คผิวสัมผัส

ลูบดู / ใช้แสงสะท้อน

ถ้าผิวไม่เรียบ = เริ่มสึก
04

ตรวจ Alignment

เพลาต้องตรงกับมอเตอร์ / coupling

ถ้าเอียง = สึกเร็ว
Q4 · DECISION

แล้วแบบไหน “ยังใช้ต่อได้”?

ใช้เกณฑ์นี้ตัดสิน

CONTINUE

✅ ยังใช้ต่อได้

  • สึกเล็กน้อย (ไม่เกิน tolerance)
  • ไม่มี vibration รุนแรง
  • ไม่มีเสียงผิดปกติ
REPAIR / REPLACE

❌ ควรซ่อมหรือเปลี่ยน

  • ขนาดเพลาลดเกินค่ามาตรฐาน
  • มีร่องลึก / ผิวเสีย
  • Runout สูง
  • เครื่องสั่นแรง
Q5 · REPAIR

ถ้าสึกแล้ว ซ่อมได้ไหม?

ได้ 3 วิธีหลัก

METHOD 01

ชุบผิว (Hard Chrome / Thermal Spray)

เพิ่มความหนาเพลา

METHOD 02

กลึงใหม่ + Sleeve

ใส่ปลอกเพลา

METHOD 03

เปลี่ยนใหม่

ถ้าเสียหนัก

Q6 · PREVENTION

ป้องกันเพลาสึกได้ยังไง?

✓

หล่อลื่นสม่ำเสมอ

✓

เช็ค Alignment

✓

ใช้แบริ่งคุณภาพ

✓

ป้องกันฝุ่นเข้า

✓

ทำ Preventive Maintenance


Visitors: 100,298