ลวดเชื่อมมีกี่แบบ? เลือกให้เหมาะกับงานเหล็ก เพื่อแนวเชื่อมที่แข็งแรง

FACTORIPRO · WELDING KNOWLEDGE

ลวดเชื่อมมีกี่แบบ? เลือกให้ถูกกับงานเชื่อม

คำว่า “ลวดเชื่อม” ที่ช่างใช้เรียกกัน จริง ๆ ครอบคลุมอุปกรณ์สิ้นเปลืองหลายรูปแบบ และแต่ละกระบวนการทำงานไม่เหมือนกัน เลือกให้ถูกต้องเริ่มจากรู้ก่อนว่าเรากำลังเชื่อมด้วยระบบอะไร

SMAW GTAW / TIG GMAW / MIG-MAG FCAW
ลวดเชื่อมมีกี่แบบ เลือกให้ถูกกับงานเชื่อม

ก่อนเลือกลวด ต้องรู้ก่อนว่าใช้กระบวนการเชื่อมอะไร

การเลือกวัสดุสิ้นเปลืองสำหรับงานเชื่อม มีผลต่อการทำงานของอาร์ก คุณสมบัติของแนวเชื่อม และความเหมาะสมกับชิ้นงาน

แต่คำถามว่า “ลวดเชื่อมมีกี่แบบ?” ไม่มีคำตอบเป็นจำนวนตายตัว เพราะสามารถแบ่งได้หลายเกณฑ์ ทั้งตามกระบวนการเชื่อม วัสดุ Classification ลักษณะลวด และการใช้งาน

สำหรับการทำความเข้าใจเบื้องต้น เราสามารถเริ่มจาก 4 กลุ่มกระบวนการที่พบได้บ่อย คือ SMAW, TIG, MIG/MAG และ FCAW

4 กลุ่มที่ควรรู้จักก่อนเลือก

จุดสำคัญคือทั้ง 4 กลุ่มนี้ไม่ได้ใช้ “ลวด” ในลักษณะเดียวกันทั้งหมด

01 SMAW

ลวดเชื่อมหุ้มฟลักซ์

อิเล็กโทรดแบบสิ้นเปลือง มีแกนโลหะและสารพอกหุ้ม ใช้กันแพร่หลายในงานเชื่อมด้วยมือ

02 GTAW / TIG

ทังสเตนอิเล็กโทรด

ใช้ทังสเตนสร้างอาร์ก และสามารถเติม Filler Metal แยกต่างหากเมื่อกระบวนการต้องการ

03 GMAW / MIG-MAG

ลวดป้อนต่อเนื่อง

ลวดอิเล็กโทรดถูกป้อนอย่างต่อเนื่อง ผ่านหัวเชื่อม และทำหน้าที่เป็นโลหะเติม ในกระบวนการ

04 FCAW

ลวดฟลักซ์คอร์

เป็นลวดอิเล็กโทรดแบบมีแกนฟลักซ์ มีทั้งระบบที่ใช้แก๊สปกคลุม และชนิด Self-shielded

แต่ละแบบทำงานต่างกันอย่างไร?

01
SMAW · SHIELDED METAL ARC WELDING

ลวดเชื่อมหุ้มฟลักซ์

เป็นอิเล็กโทรดแบบสิ้นเปลือง ตัวแกนโลหะจะหลอมเป็นส่วนหนึ่งของแนวเชื่อม ขณะที่สารพอกหุ้มมีบทบาทในการช่วยสร้างสภาวะปกป้องบ่อหลอม และเกิดสแลกตามชนิดของลวด

ตัวอย่าง Classification ที่พบได้ เช่น E6013 และ E7016 แต่ทั้งสองไม่ได้หมายความว่าเหมาะกับงานเดียวกันทุกกรณี ต้องเลือกตามคุณสมบัติที่งานต้องการ ท่าเชื่อม กระแส/ขั้วไฟ และคำแนะนำของผู้ผลิต

02
GTAW · GAS TUNGSTEN ARC WELDING

ทังสเตนอิเล็กโทรด + ลวดเติมเมื่อจำเป็น

TIG ใช้ ทังสเตนอิเล็กโทรดแบบไม่สิ้นเปลืองเป็นหลักในการสร้างอาร์ก และใช้แก๊สปกคลุมบริเวณเชื่อม

หากงานต้องเติมเนื้อโลหะ จะใช้ Filler Rod หรือ Filler Metal ที่เหมาะกับวัสดุแยกต่างหาก และบางงานสามารถเชื่อมโดยไม่เติมลวดได้

กระบวนการนี้ถูกใช้กับวัสดุหลายชนิด เช่น เหล็กกล้าไร้สนิมและอะลูมิเนียม โดยต้องเลือกอิเล็กโทรด ลวดเติม แก๊ส และค่าการเชื่อมให้เหมาะกับวัสดุและงาน

03
GMAW · MIG / MAG

ลวดอิเล็กโทรดแบบป้อนต่อเนื่อง

ในกระบวนการ GMAW ลวดอิเล็กโทรดจะถูกป้อนต่อเนื่องผ่านหัวเชื่อม และหลอมเป็นโลหะเติมของแนวเชื่อม โดยมีแก๊สช่วยปกคลุมบริเวณอาร์กและบ่อหลอม

สามารถใช้งานกับวัสดุหลายประเภท แต่ต้องเลือกลวด แก๊ส และค่าการเชื่อมให้สัมพันธ์กับวัสดุจริง ไม่ควรเลือกจากคำว่า MIG/MAG เพียงอย่างเดียว

04
FCAW · FLUX CORED ARC WELDING

ลวดเชื่อมฟลักซ์คอร์

FCAW ใช้ลวดอิเล็กโทรดแบบป้อนต่อเนื่อง ที่ภายในมีวัสดุแกนหรือฟลักซ์ตามประเภทของลวด

จุดที่ควรรู้คือ FCAW ไม่ได้หมายความว่าไม่ต้องใช้แก๊สทุกชนิด เพราะมีทั้งชนิด Self-shielded และชนิด Gas-shielded

การเลือกต้องดู Classification ของลวด วัสดุ ท่าเชื่อม คุณสมบัติแนวเชื่อมที่ต้องการ และข้อกำหนดของกระบวนการ

IMPORTANT DISTINCTION

TIG ต้องแยก
“Electrode”
กับ “Filler”

ต้นฉบับเรียก TIG ว่า “ลวดเชื่อมทังสเตน” ซึ่งอาจทำให้เข้าใจว่าทังสเตนทำหน้าที่เหมือนลวดเชื่อมธูปหรือ MIG

จริง ๆ แล้วใน TIG ทังสเตนเป็นอิเล็กโทรดแบบไม่สิ้นเปลือง ที่ใช้สร้างอาร์กเป็นหลัก ไม่ได้ตั้งใจให้หลอมเข้าไปเป็นเนื้อแนวเชื่อม

ส่วนโลหะเติมหรือ Filler Metal หากงานต้องใช้ จะเป็นวัสดุอีกส่วนหนึ่งที่เลือกให้เหมาะกับโลหะฐานและข้อกำหนดของงาน

E6013 กับ E7016 ไม่ได้ต่างกันแค่ “เบอร์ลวด”

รหัส Classification ของลวด SMAW ใช้สื่อข้อมูลเกี่ยวกับคุณสมบัติและการใช้งานของอิเล็กโทรด จึงไม่ควรมองว่าลวดทุกเบอร์ที่มีขนาดเท่ากันสามารถแทนกันได้ทันที

EXAMPLE CLASSIFICATION E6013

เป็น Classification หนึ่งของลวดหุ้มฟลักซ์ การเลือกใช้ควรดูขนาดลวด ช่วงกระแส ขั้วไฟ ท่าเชื่อม และข้อมูลของผลิตภัณฑ์จริง

EXAMPLE CLASSIFICATION E7016

เป็นอีก Classification ที่มีคุณลักษณะและข้อกำหนดต่างจาก E6013 จึงควรเลือกตามงานและข้อกำหนด ไม่ใช่เลือกเพราะเป็น “ลวดเชื่อมเหล็ก” เหมือนกัน

เลือกลวดเชื่อม ต้องดูอะไรบ้าง?

01 · BASE METAL

วัสดุที่จะเชื่อม

ระบุโลหะฐานให้ชัด เช่น เหล็กกล้าคาร์บอน สแตนเลส หรืออะลูมิเนียม ก่อนเลือกวัสดุเติม

02 · PROCESS

กระบวนการเชื่อม

SMAW, TIG, MIG/MAG และ FCAW ใช้วัสดุสิ้นเปลือง และการตั้งค่าต่างกัน

03 · JOINT / POSITION

รอยต่อและท่าเชื่อม

ความหนา รูปแบบรอยต่อ และตำแหน่งเชื่อม เป็นส่วนหนึ่งของการเลือกลวดที่เหมาะสม

04 · REQUIREMENT

ข้อกำหนดของงาน

งานโครงสร้างหรืองานควบคุมคุณภาพ ต้องดู Classification WPS และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

จำง่าย ๆ แต่ไม่เหมารวม

PROCESS
ELECTRODE / FILLER
จุดสำคัญ
SMAW
อิเล็กโทรดหุ้มฟลักซ์แบบสิ้นเปลือง
เลือกลวดตาม Classification งาน ท่าเชื่อม และค่าที่ผู้ผลิตกำหนด
TIG
ทังสเตนอิเล็กโทรด + Filler Metal เมื่อจำเป็น
Electrode กับ Filler เป็นคนละหน้าที่กัน
MIG/MAG
ลวดอิเล็กโทรดแบบป้อนต่อเนื่อง
ลวดทำหน้าที่เป็นทั้งอิเล็กโทรดและโลหะเติมในกระบวนการ
FCAW
ลวดอิเล็กโทรดแบบมีแกนฟลักซ์
มีทั้งชนิดใช้แก๊สปกคลุมและ Self-shielded
DON'T CHOOSE BY NAME ALONE

“เชื่อมเหล็ก” อย่างเดียว ยังบอกไม่ได้ว่าควรใช้ลวดอะไร

แม้ชิ้นงานจะเรียกรวม ๆ ว่าเหล็ก แต่การเลือกวัสดุเติมยังต้องพิจารณา ชนิดและคุณสมบัติของโลหะฐาน ความหนา รอยต่อ ท่าเชื่อม คุณสมบัติทางกลที่ต้องการ และกระบวนการเชื่อม

สำหรับงานที่มีข้อกำหนดทางวิศวกรรม ไม่ควรเลือกลวดจากความคุ้นเคยเพียงอย่างเดียว แต่ควรตรวจ Classification เอกสารผู้ผลิต และ WPS หรือข้อกำหนดของงานที่เกี่ยวข้อง

FACTORIPRO SUMMARY

เลือกลวดให้ถูก เริ่มจาก “รู้กระบวนการและวัสดุ”

หากแบ่งเพื่อทำความเข้าใจเบื้องต้น เรามักพบ 4 กลุ่มสำคัญ ได้แก่ SMAW, TIG, MIG/MAG และ FCAW แต่คำว่า “ลวดเชื่อม 4 แบบ” ไม่ได้หมายความว่าลวดเชื่อมทั้งหมดบนโลกแบ่งได้เพียง 4 ชนิด

สิ่งสำคัญกว่าการจำจำนวน คือเข้าใจว่าแต่ละกระบวนการ ใช้อิเล็กโทรดและโลหะเติมต่างกันอย่างไร แล้วจึงเลือก Classification ขนาด และเงื่อนไขการใช้งานให้ตรงกับชิ้นงานจริง

โดยเฉพาะงานโครงสร้างหรืองานที่ควบคุมคุณภาพ ให้ยึด WPS ข้อกำหนดของงาน และข้อมูลจากผู้ผลิต เป็นหลัก


Visitors: 102,581